Son zamanlarda tariflerde adını daha sık gördüğümüz peynirlerden biri ricotta peyniri. Ricottalı makarnalar, kahvaltılık ricottalı ekmekler, pankekler, lazanyalar derken İtalyan mutfağının bu yumuşacık peyniri bizim mutfaklara da iyiden iyiye girmeye başladı.
Peki ricotta peyniri nedir, ricotta peyniri ile ne yapılır ve ricotta bulamazsak yerine hangi peyniri kullanabiliriz?
Makarna, Lütfen! mutfağından bu soruların cevabını iki uygulamalı tarifle verelim istedik. Çünkü ricottayı anlatmanın en güzel yollarından biri onu mutfağa sokmak. :) Biri kahvaltıya yakışan ricottalı pankek, diğeri ise akşam yemeğini güzelleştirecek kremalı ricottalı makarna.
Üstelik ricotta bulamazsanız iki tarifi de peynir altı suyundan üretilen lor peyniriyle hazırlayabilirsiniz.
Ricotta, İtalyan mutfağına ait taze ve olgunlaştırılmadan tüketilen bir peynir çeşididir. Geleneksel üretiminde peynir yapımından geriye kalan peynir altı suyu yeniden ısıtılarak içerisindeki proteinlerin çökelmesi sağlanır. “Ricotta” kelimesinin İtalyancadaki anlamı da bu üretim yöntemine gönderme yaparak “yeniden pişirilmiş” demektir.
Yumuşak, nemli ve hafif taneli-kremamsı dokusu; baskın olmayan sütlü lezzeti sayesinde ricotta hem tatlı hem tuzlu tariflere uyum sağlar.
Günümüzde ise her ricotta aynı yöntemle üretilmeyebilir. Peynir altı suyuna süt veya krema ilave edilen ya da farklı üretim teknikleri kullanılan çeşitler bulunabildiğinden özellikle besin değerleri üründen ürüne değişebilir.
Hayır. Ricotta ve lor aynı peynir değildir, ancak birbirlerine oldukça yakın kullanım alanları vardır.
Geleneksel ricotta peynir altı suyundan üretilir. Türkiye'deki lor peynirinin de peynir altı suyunun değerlendirilmesiyle üretilen çeşitleri bulunur. Nitekim kaynaklarda ricottanın üretim sürecinin klasik lor üretimine benzediği de belirtiliyor.
En belirgin farklardan biri dokudur. Ricotta çoğunlukla daha nemli ve kremamsı; lor ise ürüne göre daha taneli ve kuru olabilir. Bu nedenle ricotta yerine lor kullanılan bir tarifte ihtiyaç halinde az miktarda süt, yoğurt veya tarifte zaten bulunan sıvı bileşenlerle kıvam ayarlanabilir.
Makarna, Lütfen! lorunun önemli özelliği de burada: Lorumuz sütü limon veya sirkeyle kestirerek elde edilen bir süt kesiği değil; peynir üretiminden çıkan peynir altı suyunun değerlendirilmesiyle üretiliyor. Bu yönüyle ricottanın geleneksel üretim mantığıyla oldukça güzel bir ortak noktası bulunuyor.
Ricotta bulamadığınızda tarifin niteliğine göre farklı alternatifler kullanılabilir ancak bizim bu iki tarif için ilk tercihimiz az tuzlu lor peyniri olur.
Özellikle pankek, makarna sosu, börek, poğaça ve benzeri tariflerde lor iyi bir alternatif oluşturur. Ricottanın daha nemli olduğunu unutmamak gerekiyor. Lorunuz kuruysa tarifin sıvısını küçük miktarlarda artırarak kıvamı dengeleyebilirsiniz.
Labne de bazı tariflerde kullanılabilir ancak ricottaya göre daha yoğun ve yağlı bir yapı verebilir. Süzme yoğurt ise özellikle soğuk tariflerde alternatif olabilir fakat daha ekşi bir tat oluşturur.
Kısacası ricotta yerine ne kullanabilirim? sorusuna tek cevap vermek gerekirse, Türk mutfağında en ulaşılabilir seçeneklerden biri lor peyniridir.
Ricotta peynirinin güzel taraflarından biri tek bir öğüne ait olmaması. Kahvaltıda ekmek üzerine sürülebilir; pankek ve kreplere eklenebilir. Makarna soslarında, lazanya ve ravioli dolgularında kullanılabilir. Sebzeli fırın yemeklerine, börek ve tuzlu hamur işlerine eklenebilir. Meyvelerle eşleştirilebilir ve çeşitli tatlıların dolgusunda değerlendirilebilir. İtalyan mutfağında özellikle makarna, lazanya ve ravioli gibi tariflerde kullanımı oldukça yaygındır.
Biz ise bugün aynı malzemeyi iki farklı öğüne taşıyoruz: önce pankek, sonra makarna!

Pankekte ricotta kullanmanın en güzel tarafı hamura peynir ekleyerek daha yumuşak bir yapı elde etmek. Bu tarif lor peyniriyle de birebir aynı mantıkla hazırlanabilir.
Karışımın kendisi şekersiz olduğu için daha tatlı bir pankek istiyorsanız hamura küçük doğranmış kuru kayısı veya damak tadınıza göre elma suyu konsantresi ekleyebilirsiniz.
Az miktarda hazırlamak isterseniz de ölçü çok kolay: 1 büyük yumurta için 1 yemek kaşığı pankek karışımı kullanabilir, gerekli sıvıyı kıvamına bakarak ayarlayabilirsiniz.

Ricotta denildiğinde İtalyan mutfağından uzaklaşmak zaten biraz zor. :) İkinci tarifimiz bu nedenle kremalı, bol peynirli ve baharatların lezzeti tamamladığı ricottalı makarna.
Lor kullanıyorsanız blender aşaması özellikle güzel sonuç verir. Lorun doğal taneli yapısı krema ile birleşerek çok daha homojen bir makarna sosuna dönüşür.
Ricotta, İtalyan mutfağına ait, taze tüketilen, yumuşak ve hafif aromalı bir peynir çeşididir. Geleneksel olarak peynir üretiminden kalan peynir altı suyunun yeniden ısıtılmasıyla elde edilir. Kremamsı ve hafif nemli yapısı sayesinde hem tatlı hem tuzlu tariflerde kullanılabilir.
Türkiye'de ricottaya en çok benzetilen peynirlerden biri lor peyniridir. Üretim teknikleri tamamen aynı olmak zorunda değildir ve ricotta genellikle daha nemli-kremamsı olabilir. Bununla birlikte peynir altı suyundan üretilen lor, özellikle pankek, makarna, börek ve benzeri tariflerde ricottaya iyi bir alternatif olabilir.
Ricotta; makarna, lazanya gibi İtalyan yemeklerinde, pankek ve kreplerde, börek ve hamur işlerinde, sebze dolgularında, kahvaltılık tariflerde ve tatlılarda kullanılabilir. Hafif aroması sayesinde hem tatlı hem tuzlu malzemelerle eşleşebilir.
“Ricotta” kelimesinin kelime anlamı “yeniden pişirilmiş” şeklinde çevrilebilir. İsim, peynir altı suyunun tekrar ısıtılmasıyla gerçekleştirilen geleneksel üretim yönteminden gelir. Ricotta için doğrudan “lorun İtalyancası” demek ise teknik olarak doğru değildir; ricotta ve lor birbirine benzeyen ancak aynı kabul edilmemesi gereken peynirlerdir.
Ricotta; protein ve süt ürünlerinden gelen çeşitli besin öğelerini sağlayabilen bir peynir çeşididir. Ancak “sağlıklı” değerlendirmesi tek başına bir besine göre yapılmamalıdır. Ricottanın yağ, enerji, protein ve tuz miktarı ürüne ve üretim yöntemine göre değişebileceğinden etiketi kontrol etmek ve tüketilen porsiyonu toplam beslenme düzeni içerisinde değerlendirmek daha doğrudur.
Evet. Ricotta kahvaltıda sade olarak tüketilebildiği gibi ekmek üzerine sürülebilir; domates ve yeşilliklerle, meyvelerle veya pankek içerisinde kullanılabilir. Tatlı-tuzlu lezzetlerle uyum sağlayabilmesi ricottayı kahvaltıda oldukça kullanışlı hale getirir.